Prawa pracownika tymczasowego: praca przez agencję pracy

Gdy pracujesz przez agencję pracy tymczasowej, Twoim pracodawcą jest agencja: to ona zawiera z Tobą umowę, wypłaca wynagrodzenie i odprowadza składki ZUS. Firma, w której faktycznie pracujesz – pracodawca użytkownik – wyznacza zadania, odpowiada za bezpieczeństwo pracy i prowadzi ewidencję czasu pracy. Ustawa gwarantuje Ci warunki pracy nie gorsze niż u pracowników etatowych tej firmy, a na umowie o pracę także płatny urlop i wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu.

Kto za co odpowiada: agencja czy pracodawca użytkownik

Zasady pracy tymczasowej określa ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Obowiązki są w niej podzielone tak:

• Agencja zawiera umowę, nalicza i wypłaca wynagrodzenie, odprowadza składki ZUS i podatek, płaci za urlop, a po zakończeniu pracy wydaje świadectwo pracy.
• Pracodawca użytkownik kieruje pracą, zapewnia bezpieczne warunki, prowadzi szkolenie BHP, wydaje odzież i obuwie robocze, prowadzi ewidencję Twojego czasu pracy i uzgadnia termin urlopu z agencją albo z Tobą.

Agencja nie może skierować Cię do prac szczególnie niebezpiecznych, na stanowisko pracownika, który strajkuje, do pracy uzbrojonego pracownika ochrony, a także do pracy tego samego rodzaju, którą wykonywał pracownik firmy zwolniony w ciągu ostatnich 3 miesięcy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeśli ta praca ma być w tej samej gminie. Jak zwykle wygląda szkolenie BHP, opisaliśmy w artykule o pierwszym dniu pracy w magazynie.

Jakie prawa gwarantuje ustawa na umowie o pracę

• Równe traktowanie. Art. 15 ustawy zakazuje traktowania Cię gorzej w zakresie warunków pracy i innych warunków zatrudnienia niż pracowników pracodawcy użytkownika na takim samym lub podobnym stanowisku. Jeśli firma naruszyła tę zasadę, możesz żądać odszkodowania od agencji.
• Urlop. Zgodnie z art. 17 przysługują Ci 2 dni płatnego urlopu za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników. Jeśli umowa się skończyła, a urlopu nie wykorzystałeś, agencja wypłaca ekwiwalent.
• Wynagrodzenie. Zgodnie z art. 85 Kodeksu pracy wynagrodzenie wypłaca się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i z góry ustalonym terminie, najpóźniej do 10. dnia następnego miesiąca.
• L4. Na umowie o pracę masz obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe, więc zwolnienie lekarskie jest płatne na zasadach ogólnych.
• Okres u jednego użytkownika. Zgodnie z art. 20 agencja może skierować Cię do jednej firmy najwyżej na 18 miesięcy w okresie 36 kolejnych miesięcy. Przy zastępstwie nieobecnego pracownika okres może wynieść do 36 miesięcy.
• Wypowiedzenie. Umowę z agencją zawiera się na czas określony. Może ona przewidywać wcześniejsze rozwiązanie z krótkim okresem wypowiedzenia: 3 dni, jeśli umowę zawarto na okres do 2 tygodni, i tydzień, jeśli na dłuższy (art. 13 ustawy).

Jeśli masz umowę zlecenia

Agencja może zawrzeć z pracownikiem tymczasowym umowę cywilnoprawną, na przykład umowę zlecenia, ale tylko wtedy, gdy uzasadnia to charakter pracy. Wtedy zasady są inne:

• Minimalna stawka godzinowa w 2026 roku wynosi 31,40 zł brutto. Jeśli umowę zawarto na dłużej niż miesiąc, wynagrodzenie wypłaca się co najmniej raz w miesiącu.
• L4. Dla zleceniobiorcy ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne: działa tylko wtedy, gdy agencja zgłosiła Cię także do niego. Zapytaj o to przed podpisaniem umowy.
• Urlop. Płatny urlop z Kodeksu pracy na zleceniu nie przysługuje, chyba że przewiduje go umowa.
• Limit 18 z 36 miesięcy obowiązuje i przy zleceniu, i przy połączeniu zlecenia z umową o pracę.
• Potrącenia. Ustawa nie wyklucza potrąceń opłat czy kar z wynagrodzenia ze zlecenia, jeśli nie służą one obejściu prawa. Dlatego uważnie czytaj punkty umowy o mieszkaniu, dojazdach i karach.

Co jest gwarantowane, a co nie

Ustawa nie gwarantuje, że pracodawca użytkownik zatrudni Cię na stałe, że na zleceniu będziesz mieć określoną liczbę godzin, jeśli nie zapisano jej w umowie, ani że agencja zapewni mieszkanie i dojazd. To warunki konkretnej oferty, więc warto mieć je na piśmie.

Na umowie o pracę potrącenia za mieszkanie czy inne koszty są możliwe tylko za Twoją pisemną zgodą, a część wynagrodzenia ustawa chroni przed potrąceniami (kwota wolna od potrąceń).

Lista kontrolna przed podpisaniem umowy

• Agencja jest w rejestrze KRAZ, a w jej wpisie jest praca tymczasowa. Jak to sprawdzić, wyjaśniamy w artykule o fałszywych ofertach pracy.
• Znasz rodzaj umowy (umowa o pracę czy umowa zlecenia) i okres, na jaki jest zawarta.
• Agencja przekazała Ci na piśmie rodzaj pracy, czas pracy, miejsce pracy, wynagrodzenie oraz termin i sposób wypłaty.
• Koszt mieszkania i dojazdu jest zapisany, a zgodę na potrącenia dajesz tylko na uzgodnioną kwotę.
• Umowa jest w języku, który rozumiesz, a jej kopia zostaje u Ciebie.
• Nikt nie żąda pieniędzy za zatrudnienie ani nie zabiera paszportu.
• Wiesz, kto jest Twoim koordynatorem i jak się z nim skontaktować.
• Zapisujesz własne godziny pracy, żeby porównać je z rozliczeniem wynagrodzenia.

Co zrobić, jeśli Twoje prawa są łamane

1. Napisz do koordynatora agencji. Opisz problem, daty i kwoty. Pismo łatwiej udowodnić niż rozmowę.
2. Zachowaj dowody. Umowę, paski wynagrodzeń, własną ewidencję godzin, korespondencję.
3. Złóż skargę do PIP. Państwowa Inspekcja Pracy przyjmuje skargi osobiście w okręgowym inspektoracie pracy, pocztą z własnoręcznym podpisem, e-mailem z plikiem podpisanym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub osobistym albo przez e-Doręczenia. Elektronicznego formularza skargi nie ma. Danych skarżącego nie ujawnia się bez jego pisemnej zgody, a skargi anonimowe rozpatruje się tylko w wyjątkowych przypadkach.
4. Idź do sądu pracy. Spór o niewypłacone pieniądze można skierować do sądu pracy.

Jak pracuje STARKO

W STARKO dostajesz legalną umowę według polskiego prawa, z ubezpieczeniem, a wynagrodzenie – co miesiąc w stałym terminie na kartę bankową. Koszt mieszkania (od 500 zł miesięcznie) jest potrącany z wypłaty, nie trzeba płacić z góry. Odzież roboczą wydajemy, a koordynator mówi po ukraińsku i po rosyjsku i jest z Tobą w kontakcie codziennie. Aktualne oferty znajdziesz na stronie Praca w Polsce.